Bir çocuk için okul, tanımadığı bir dünyanın kapısıdır. Yeni dünyanın ne zaman açılacağı kadar, nasıl açılacağı da önemlidir. İlk deneyim, çocuğun tüm eğitim hayatını etkileyebilir. Okul öncesi hazırlık süreci her çocuk için aynı olmayabiliyor. Başka bir deyişle her çocuk bu süreci aynı hızda yaşamaz. Kimisi kısa sürede uyum sağlar, kimisi daha fazla zamana ihtiyaç duyar.
Evde kurulan düzen ile okul hayatı birbirine çok benzemez. Kurallar farklıdır, sesler değişir, insanlar yabancı gelir. Bu değişiklikler, bazı çocuklar için heyecan verici olabilirken, bazıları için zorlayıcı olabilir.
Hazırlık süreci sadece okul çantasını doldurmakla sınırlı değildir. Çocuğun duygusal olarak ne hissettiği, bu dönemde büyük bir yer tutar. Ayrılık duygusu, alışma süreci, yeni bir düzene uyum sağlama gibi başlıklar, sürecin doğal parçalarıdır.
Okul öncesine hazırlık yapılırken, sadece çocuk değil, ebeveyn de bu geçişi yaşar. Bu nedenle süreci birlikte taşımak, güvenli bir başlangıç için önem taşıyor.
Bazı çocuk için okul fikri heyecan vericidir. Bazısı ise neyle karşılaşacağını bilemediği için tedirgin olabilir. Bu yüzden geçişin nasıl yapıldığı, en az geçişin kendisi kadar önem taşır.
Çocuk tanımadığı bir ortama girdiğinde her şey ona büyük gelebilir. Kapılar, sesler, kurallar... Alışmak zaman alır. O zamana saygı göstermek gerekir. Hazırlık süreci de tam burada başlar. Evdeki küçük değişiklikler bile fark yaratabilir. Oyun saatinin kısalması, birlikte kitap okunması ya da çantasını birlikte düzenlemek… Bunlar sıradan adımlar gibi görünür ama çocuk için anlamlı olabilir.
Okulu anlatırken fazla detay vermek yerine sade kalmak iyi gelebilir. Ne kadar çok bilgi verilirse bazen o kadar çok soru doğabilir. Anlamadığı şeyler büyür, basit olan karmaşıklaşabilir. Geçişin kolay olması için mükemmel olmak gerekmez. Yeter ki çocuk duyulduğunu hissedebilsin.
1. Zamanı erken ayarlamak
Okul açılmadan hemen önce değil, birkaç hafta öncesinden hazırlıklara başlamak önemlidir. Alışkanlıkların birden değişmesi çocukta huzursuzluk yaratabilir. Küçük adımlarla ilerlemek daha sağlıklı olur.
2. Okul hakkında açık ama sade konuşmak
Çok fazla bilgi vermek yerine, anlaşılır bir dil kullanmak gerekir. “Yeni arkadaşların olacak” gibi sade cümleler, çocuğun zihninde somut bir yer edinir. Karmaşık anlatımlar kafa karıştırabilir.
3. Hazırlık sürecine çocuğu dahil etmek
Çantasını birlikte seçmek, kalem kutusunu açıp yerleştirmek gibi basit eylemler çocukta aidiyet duygusu oluşturabilir. Sadece bir şey almak değil, sürece katılmak etkili olur.
4. Uyku ve beslenme düzenini yeniden kurmak
Gece geç yatan bir çocuk sabah mutsuz uyanabilir. Bu da güne yorgun başlamasına neden olabilir. Okul düzenine yakın bir saat çizelgesi oluşturmak işe yarayabilir.
5. Kendi duygularını fark etmek
Ebeveynin kaygısı çocuğa kolayca geçebilir. Önce kendi duygularına bakmak, sonra çocuğa destek olmak daha sağlıklı bir yaklaşım oluşturabilir.